De Nederlandse Kansspelautoriteit doet hier onderzoek naar want als dit zo is, dan zijn deze loot boxen illegaal. Met de huidige (verouderde) wet op de kansspelen zijn op het moment alle vormen van online gokken nog verboden in Nederland. Wat ons betreft is de conclusie simpel: ja, loot boxes zijn zeker een vorm van gokken die zich ook nog eens richt op jongeren. Er zijn al genoeg gevallen bekend van jongeren die financieel in de problemen zijn gekomen door buitensporig aankopen van loot boxes in video games.

Er zijn online games waarin spelers deze zogenoemde ‘loot boxes’ kunnen bemachtigen als onderdeel van het spel. In deze virtuele dozen zitten bijvoorbeeld upgrades en outfits voor personages. Spelers weten vooraf echter niet wat ze in zo’n aangeschafte loot box gaan vinden en in een aantal games kunnen ze ook met echt geld worden gekocht. Hier begint het hellend vlak waar het de KSA betreft en waar wij het dus volmondig mee eens zijn. Zeker voor jongeren vormt de vervagende grens tussen gambling en gokken een risico.

Op het moment maken meerdere grote online games, zoals Call of Duty WW2 en Star Wars Battlefront II, gebruik van loot boxen. Wanneer besloten wordt dat dit een vorm van gokken is, dan betekent dit ook nog eens dat heel veel minderjarigen, die gek zijn op dit soort spellen, hiermee in aanraking komen. Overigens heeft game publisher EA de game Battlefront II kort na lancering aangepast en de loot boxen optie uitgezet. Dit zou volgens de website Gamespot.com zijn gedaan nadat de CEO van Disney, de eigenaar van de Star Wars-franchise, gebeld heeft met de CEO van EA.

“Vooral bij minderjarigen bestaat het risico dat zij de gevolgen van zulke spellen lastig kunnen overzien”, waarschuwde de Kansspelautoriteit onlangs. De spellen zouden verslavend kunnen zijn en zelfs kunnen leiden tot gokschulden.

Geen vergunningsstelsel

“Stel dat we er van uitgaan dat het gaat om een kansspel”, vertelt een woordvoerder van de Kansspelautoriteit aan NU.nl. “In Nederland is een kansspel vergunningsplichtig wanneer er een prijs of premie mee valt te winnen. Voor online kansspelen hebben we nog geen vergunningsstelsel. Als iemand dan een online kansspel aanbiedt, dan is deze partij in overtreding. In het ergste geval kan dat resulteren in handhavend optreden en een sanctie voor de aanbieder.”

Dit zou kunnen betekenen dat de verkoop van games met loot boxen in Nederland verboden zouden kunnen worden, totdat een nieuwe wet voor online kansspelen in werking treedt. Een wet hiervoor werd in 2016 aangenomen door de Tweede Kamer en ligt nu bij de Eerste Kamer. Verwachting is dat dit echter pas in het eerste kwartaal van 2019 in werking zal treden. Bij een mogelijk verbod op deze spellen, is het wederom de vraag hoe de KSA dit denkt te kunnen handhaven, want deze spellen worden niet alleen in winkels verkocht, maar ook online.

Tweede Kamerlid Michiel van Nispen (SP) heeft onlangs kamervragen gesteld aan de Minister voor Rechtsbescherming over spellen die gebruik maken van loot boxen. Hierbij wordt onder andere gevraagd of de minister stappen wil zetten om de risico’s van de games onder de aandacht te brengen en er dus begonnen moet worden met goede voorlichting aan minderjarigen en ouders.

Vooralsnog is de Kansspelautoriteit alleen nog bezig met onderzoek naar dit online fenomeen en zullen er dus op de korte termijn nog geen maatregelen genomen worden. Het geeft wederom aan hoe lastig de politiek het heeft met de alsmaar digitaliserende wereld waar zaken als online gambling, e-gaming en spellen met gambling-achtige elementen zullen blijven groeien in populariteit en verschijningsvormen. Overigens gaat de Belgische kansspelcommissie begon deze week ook een onderzoek naar loot boxen in games starten, aldus VTM Nieuws.